Altınhisar İlçesi

                                                Ana Sayfa       İdari Durum   Sosyal Durum    Arazi Durumu   Personel

ALTUNHİSAR  İLÇESİ

            TARİHÇE:
      Altunhisar’la ilgili ilk bilgiler M.Ö. yıllara dayanmaktadır. Bergama krallığı kayıtlarında Altunhisar’ ın ismi Antigu olarak geçmektedir. Altunhisar ve çevresi, Niğde ili Bor ilçesine bağlıyken 3644 Sayılı  Kanun ile ilçe statüsüne  kavuşmuş olup, 14/08/1991 tarihinde ilçe teşkilatı kurulmuştur.
       Eskiden beri önemli bir yerleşim merkezi olan Altunhisar;Selçuklu Devletinin kurucusu Kutalmış oğlu Süleyman Şah zamanında Konya ve Niğde illeri ile birlikte Türk topraklarına katılmış olup,tarihte  Anduğu ve Ortaköy adları ile anılır.
         Anduğu Selçuklulardan sonra Niğde ili ile birlikte Karamanoğulları beyliğinin idaresine geçmiştir.
          Karamanoğlu İbrahim Bey hükümdarlığında;memleketi oğulları ve akrabaları arasında bölüştürürken Anduğu’yu İsmail Bey’e vermiştir .İlçe Merkezinde Karamanoğlu Yakup Bey’e ait bir camii,caminin yanı başında hala halkın hizmetinde bir çeşme bulunmaktadır.Önce Yıldırım Beyazıt ardından da Fatih Sultan Mehmet zamanında Osmanlılara geçmiş olan Altunhisar’a bu çağlarda Ortaköy denilmektedir.
            Yakın zamana kadar kaza merkezi olan Ortaköy adını tekrar Anduğu olarak görüyoruz. 1732 yılındaki bir fermanla Sefer-i Hümayun için Niğde sancağından istenen 150 devenin % 5’i Anduğu kazası tarafından verilmiştir.
            Evliya Çelebi Seyehatnamesinde (Cilt 3,sayfa 191) Bor’dan Aksaray’a giderken geçtiği Ortaköy’den ‘Bir vasii ve mahsuda ova olup; bağ,bahçe,camii,mescit ile abeste mamur bir kazadır. Bu karyeye bağlı 36 pare nahiye ve köyleri vardır.’Şeklinde sözeder.
Çok eski bir tarihe sahip olan Altunhisar 250 yıl öncesinde Anduğu vilayeti,100 yıl öncesinde kaza merkezidir.1910 yılında belediye teşkilatına kavuşan Altunhisar 1928 yılında nahiye olmuştur.
        1956 yılında Ortaköy isminin, güneyindeki verimli Altıntaş Ovasından dolayı Altunhisar olduğunu görmekteyiz.Belde 3644 Sayılı Kanunla 1991 yılında İlçe statüsüne kavuşmuştur.

İLÇENİN COĞRAFİ DURUMU VE İKLİMİ:          Yukarı
   Altunhisar İlçesi Niğde İlinin bir ilçesi olup, yurdumuzun İç Anadolu Bölgesinde yer almaktadır. Doğusunda Niğde İl Merkezi, batısında Emirgazi İlçesi (Konya), güneyinde Bor İlçesi (Niğde), kuzeyinde Çiftlik İlçesi (Niğde), kuzeybatısında Aksaray İli ile komşudur. Altunhisar ilçesinin kuzeyi dağlarla çevrilidir. Altunhisar İlçe Merkezinin rakımı 1.050 metredir. İlçenin arazisi yüksek ovalar ve platolardan oluşmaktadır. En önemli ovası Altunhisar Ovasıdır. Altunhisar Ovası ilçenin güney ve batısını kaplamaktadır. İlçenin kuzeybatısında volkanik Hasan Dağı, kuzeyinde Melendiz Dağları bulunmaktadır. İlçede mevcut akarsu ve göl bulunmamaktadır. Ancak yeraltı su kaynakları bakımından zengindir. Altunhisar Ovası yeraltı kuyu suları ile sulanmaktadır. İlçenin tek akarsu yatağı olarak görülen, ancak yazın suları tükenen Melendiz Suyu üzerinde sulama amaçlı Altunhisar Barajı bulunmaktadır. İlçenin içme suyu son zamanlara kadar kaynak sularından karşılanmakta iken bu su yetersiz kalmıştır. Kaynak suyuna yeraltı suyu takviye edilerek içme suyu temin yoluna gidilmiştir. Hasan Dağı volkanik bir dağ olduğu için civarındaki suları asitli ve kükürtlüdür. Bu sulardan faydalanılamamaktadır. İlçede karasal iklim hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yağmurun en fazla yağdığı iklim ilkbahardır. Hasan dağının eteklerinde meşelik araziler mevcuttur.   

       NÜFUS DURUMU   :
      Son yapılan nüfus sayımına göre ilçenin toplam nüfusu 22.284 olarak tespit edilmiştir. İlçe merkezi Orta mahalle, Sağlık mahallesi, Aşağı mahalle, Yukarı mahalle ve İstiklal mahallesi olmak üzere beş mahalleden müteşekkildir.  Nüfus dağılımının ilçe merkezi ile köy ve kasabalar arasındaki dağılımı şöyledir :

İlçe Merkezi     : 3.839,

Yeşilyurt          : 2.403,

Yakacık           : 3.753,

Ulukışla            : 2.281,

Çömlekçi         : 1.287,

Akçaören         : 2.068,

Uluören            : 1.171,

Karakapı         : 2.695,

Keçikalesi        : 2.787’dir.

            İlçe Merkezi nüfusu 3.839 olup, köy-kasaba nüfusu 18.445 ‘dir. Nüfusun tamamına yakını tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Ticaretle veya başka işlerle uğraşanlar bir taraftan da tarım işlerini devam ettirmektedirler. İlçe nüfusunun bir kısmı ise çeşitli il veya yabancı ülkelerde çalışarak geçimini sağlamaktadır.

İDARİ DURUM :                                                  Yukarı
        Altunhisar ve çevresi, Niğde ili Bor ilçesine bağlıyken 3644 Sayılı  Kanun ile ilçe statüsüne  kavuşmuş olup, 14/08/1991 tarihinde ilçe teşkilatı kurulmuştur. Altunhisar ilçesine bağlı 2 köy ve 6 kasaba bulunmaktadır.
       Merkeze bağlı yerleşim birimlerinden altısının belediye teşkilatı vardır.
        İlçe merkezi, kasaba ve köyleri hafif engebeli arazi üzerine kurulmuş olup, toplu yerleşim özelliğine sahiptir. Ayrıca ilçe merkezi, kasaba ve köylerinde büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricileri ilkbahar ve yaz mevsimlerinde hayvanlarını daha iyi otlatabilmek için yerleşim birimlerine 5–15 km uzaklıktaki yaylalara ve yerleşim birimi sınırları içindeki mera konumunda bulunan ova üzerinde kurulmuş obalara göç etmektedirler.

       SOSYAL DURUM :                                       Yukarı
     İlçemiz genelinde evlerin yapı tarzı taş duvar ve yığma binalardan oluşmaktadır. Son yıllarda yapılan binalar betonarme tarzda olup çok katlı binaların yapılması artmaktadır.
       İlçede 1 adet sağlık ocağı ve 30 yataklı Devlet Hastanesi bulunmaktadır.

    İlçe güvenliği ilçe jandarma ve polis teşkilatı tarafından sağlamaktadır. İlçede fazla olay olmamaktadır. Aile yapısı ataerkildir.
     İlçe halkının başlıca gelir kaynağı olan tarım ve hayvancılık yapı tarzlarını da etkilemiş; standart ev bölümleri olan 2–3 oda, mutfak ve salon dışında, depo ve hayvan barınakları eklentileri ile zemin alanı genişlemiştir.
     Toplu Konut İdaresi tarafından 6 blokta, 96 dairelik yeni apartman yapımı 2006 yılı sonunda tamamlanmıştır.
      İlçe halkı genel olarak tarım ve hayvancılıkla uğraştığı için günlük yaşam bu işlerin yapılması ile geçmektedir. 
     Düğünler ve bayramlar halkın bir araya geldiği çeşitli eğlencelerin yapıldığı önemli günlerdir.

          EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU :
       İlçede okul durumu:1 lise, 3 İlköğretim okulu bulunmaktadır. İlçede öğrenci yurdu açılmış olup, yatılı 100 öğrenciye hizmet vermektedir. İlçede kız ve erkekler aynı oranda okumaktadır. Yüksek öğrenime istenilen düzeyde katılım sağlanamamaktadır. İlçede okuma yazma oranı %85 civarındadır. Halk Eğitim merkezi, Anaokulu bulunmaktadır.

       EKONOMİK DURUM :
      Altunhisar ilçesi ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı olarak gelişme göstermektedir. İlçe halkının geçim kaynağını birinci olarak çiftçilik oluşturmaktadır.
       İlçe genelinde tarım arazilerinin büyük bir bölümü sulanamadığından, bu tarım arazilerinde kuru tarla ziraati yapılmakta ve en çok buğday yetiştirilmektedir. Patates yetiştiriciliği yapan çiftçilerimiz giderek artmaktadır. Patates tarımı yapılan arazi büyüklüğü de 5.000 dekarı geçmiştir. Patates yetiştiriciliği yapan şirketlerle ortak yetiştiricilik yapan çiftçilerimizde bulunmaktadır.
        Altunhisar ilçe merkezi halkının gelir kaynakları arasında önemli bir yeri de kavak ağacı yetiştiriciliği almaktadır. Kapama meyve bahçelerinin veya sebze alanlarının etrafına bir veya iki sıra halinde kavak dikimi yapılmaktadır.
        Bodur elma yetiştiriciliği son yıllarda giderek artmaktadır. Uni-tarım şirketi 4.000 dekar arazide meyve bahçesi tesis etmiştir. Nas Tarım, Sas Tarım, Özler Tarım, Mutaş Tarım Fidanlığı, Mutaş Tarım, Hasgül Tarım, Detay Tarım da İlçemiz sınırları içinde meyvecilik alanında faaliyet göstermektedir. Meyve üreticisi çiftçilerimizde bodur ve yarı bodur elma bahçesi tesis etmektedir.
      Hayvancılık ilçe halkının büyük bir bölümü tarafından yapılmaktadır. Geçim kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Son yıllarda yurt dışından kültür ırkı büyükbaş hayvan ve damızlık koç getirilmesi ile hayvancılık ilçe genelinde gelişme göstermektedir.
      Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların yıllık olan aşıları ile yaygın olarak görülen hastalıklarla ile ilgili aşılar İlçe Tarım Müdürlüğü teknik elemanları tarafından yapılmaktadır.
        İlçemizde sadece Ziraat Bankasının şubesi bulunmaktadır.
        İlçemizde Ziraat Odası Başkanlığı bulunmaktadır.
      İlçemizde tarımsal sanayi kuruluşu olarak bir adet un fabrikası ve bir süt mandırası bulunmaktadır.
       HABERLEŞME VE ULAŞIM DURUMU :
     İlçe merkezi ve bağlı köy ve kasabalarda telefon şebekesi kurulu olup, telefon haberleşmesi yönünden sorun yoktur. İlçe halkı televizyon yayınlarını izleyebilmektedir. Ayrıca internet bağlantısı için gerekli telefon hattı da mevcuttur. Bazı Kamu kurum ve kuruluşlarında ADSL internet erişimi mevcuttur. İlçe merkezine günlük gazete gelmektedir. İlçemiz Niğde merkeze 35 km., Bor İlçesine 20 km. uzaklıktadır. Ulaşım yönünden herhangi bir sorun yoktur. Köy yolları dahil olmak üzere yolların tamamı asfalttır.

        ARAZİNİN TOPOĞRAFYASI VE TOPRAĞIN YAPISI 

     İlçemiz güneyi ovalık olup, kuzey tarafı dağlıktır. Güney tarafı ovalık olmasına karşın, yer yer % 15’e varan meyilli kısımlar bulunmaktadır. Bu kısımlarda toprak genellikle 2-5. Sınıf arasındadır. Bu kısımlarda 4-5. Sınıf arazilere çok az rastlanır. Genellikle 2. Ve 3. Sınıf arazilerdir. Dağlık kesimlerde hem meyil artar, hem de arazinin sınıflandırılması açısından değeri düşer. Dağlık kesimlerde tarımda kullanılabilecek arazi azdır. Toprak yapısı killi-tınlı olup, yöresel farklılıklar gösterir. Güneybatısında toprak killi-kireçli, kuzey ve doğusunda killi-kumlu veya killi-tınlı toprak tekstürü gösterir. Toprak tekstürü ve horizonları dikkate alındığında ovalık kesimin toprak teşekkülü horizonlar itibari ile tamamlanmış fakat A0 ve A1 açısından henüz yeterli olmadığından yetiştiricilikle ilgili bazı sorunlarla karşılaşılmasında etkendir. Dağlık kesimde toprak teşekkülü devam etmekte olup, A horizonu az teşekkül etmiş olup, B horizonu yeterli değildir. Toprak derinliği güney kesimlerde 50 cm. olup, bu derinlik solum dediğimiz A ve B horizonlarını kapsar. Dağlık kesimlerde toprak derinliği 10-40 cm. arasında değişir.

      ARAZİNİN KULLANIM DURUMUNA GÖRE DAĞILIMI
    Altunhisar ilçesi 502.850 dekar yüzölçümüne sahiptir. Bu arazinin 247.450 dekarı tarım arazisi, 27.340 dekarı orman arazisi, 119.180 dekarı çayır-mera arazisi, geriye kalan 108.880 dekarı ise tarım dışı arazidir.
    İlçemizin tarım arazisi olarak kullanılan 247.450 dekar arazinin yıllara göre kuru tarımda ve sulu tarımda kullanılan miktarları aşağıya çıkarılmıştır :

   YIL        KIRAÇ ARAZİ (da)        SULU ARAZİ (da)                  2004          211.040                         36.410
    2005          209.860                         37.590
    2006          206.860                         40.590

       Sulu tarım arazilerinin devlet ve halk tarafından sulanma durumlarının yıllara göre dağılımı aşağıya çıkarılmıştır : 

    YIL               DEVLETİN SUL. (da)           HALKIN SUL. (da)
    2004                15.760                         20.650
    2005                16.390                         21.200
    2006                16.390                         24.200
     Tarım arazisi olarak kullanılan 247.450 dekar arazinin 222.910 dekarı tarla arazisi, 13.580 dekarı meyve bahçesi, 2.660 dekarı sebze arazisi, 8.300 dekarı bağ arazisidir.
     İlçemizde tarla bitkileri olarak hububatgillerden en çok buğday, arpa ve çavdar yetiştirilmektedir. Baklagillerden fasulye ve nohut tarımı, sanayi bitkilerinden patates tarımı ve az da olsa şeker pancarı tarımı, yem bitkilerinden yonca,fiğ ve silajlık mısır tarımı, tarla sebzeleri olarak kuru soğan ve sarımsak tarımı da az da olsa yapılmaktadır.
     İlçemizde sebze tarımında en çok üretilenler sırası ile fasulye, domates, karpuz, taze soğan ve kavundur.
   Meyve yetiştiriciliğinde birinci sırayı elma yetiştiriciliği almaktadır.